22 Ιουλίου 1974: Η κατάρριψη των τουρκικών F-102

Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2013


Το εικονιζόμενο F-5A με SN 66-9137 θεωρείται ένα από τα δύο
ελληνικά αεροσκάφη που συμμετείχαν στην αερομαχία.
Προσέξτε την κόκκινη γραμμή στο κάθετο σταθερό.
(φωτογραφία: Πτήση / Θ. Βρανάς, μέσω Ν. Τσελεπίδη)  
Στις 22 Ιουλίου 1974, η αεροπορική δραστηριότητα πάνω από το Αιγαίο ήταν εξαιρετικά αυξημένη, καθώς η τουρκική εισβολή στην Κύπρο συνεχιζόταν και η τουρκική αεροπορία προέβαινε σε μαζικές παραβιάσεις του F.I.R. Αθηνών. Στα ελληνικά αεροδρόμια, οι χειριστές βρίσκονταν μέσα στα κόκπιτ των αεροσκαφών, σε ετοιμότητες των δύο ή πέντε λεπτών. Μεταξύ αυτών, ο υποσμηναγός Ι. Δινόπουλος και ο ανθυποσμηναγός Θ. Σκαμπαρδώνης, χειριστές της 337 ΜΑΗ (Μοίρας Αναχαίτισης Ημέρας) που έδρευε τότε στην 111 ΠΜ της Ν. Αγχιάλου.

Γύρω στις 13.30 οι δύο χειριστές έλαβαν διαταγή απογείωσης. Λόγω βλάβης στον ασύρματό του, ο Δινόπουλος διέταξε τον Σκαμπαρδώνη να ηγηθεί του σχηματισμού ως Νο 1, όπως και έγινε. Ο Σκαμπαρδώνης ακολουθώντας τις οδηγίες του σταθμού ραντάρ του Πηλίου ("Joker") κατευθύνθηκε προς το Β. Αιγαίο, ενώ ο Δινόπουλος τον ακολουθούσε καλύπτοντάς τον από ψηλότερα. Μετά από μερικές αλλαγές ύψους και κατεύθυνσης (ενδεχομένως λόγω της πολλαπλότητας των ιχνών εκείνη την ημέρα), ο Σκαμπαρδώνης διατάχθηκε να κατευθυνθεί προς την περιοχή μεταξύ Αγ. Ευστρατίου και Λήμνου, σε ύψος 20.000 πόδια.

Ενώ βρισκόταν ακόμα σε άνοδο στα 18.000 πόδια, ειδοποιήθηκε από το Joker ότι τα εχθρικά ίχνη πλησίαζαν και σχεδόν αμέσως είδε δύο τουρκικά F-102 σε κλειστό σχηματισμό στα αριστερά του, σε απόσταση όχι μεγαλύτερη από 200 μέτρα. Αμέσως έστριψε σκληρά αριστερά προκειμένου να βρεθεί πίσω τους, ενώ και τα τουρκικά αεροσκάφη έκαναν το ίδιο, προσπαθώντας να βρεθούν στην "ώρα 6" του ελληνικού F-5.


Με πλήρη στοιχεία στον κινητήρα και μέγιστο ρυθμό στροφής, ο Σκαμπαρδώνης προσπάθησε να διατηρήσει οπτική επαφή με τα τουρκικά αεροσκάφη. Στρέφοντας συνεχώς, έχανε ύψος ώσπου βρέθηκε κάτω από τα 10.000 πόδια. Ενώ προσπαθούσε να ανακτήσει οπτική επαφή με τα τουρκικά αεροσκάφη, είδε ξαφνικά μια τεράστια στήλη νερού στη θάλασσα. Συνειδητοποιώντας τι είχε συμβεί, αναζήτησε τον Δινόπουλο, χωρίς να μπορέσει να τον εντοπίσει. Στη συνέχεια διατάχθηκε από το Joker να επιστρέψει στη Ν. Αγχίαλο. Λίγο μετά την προσγείωσή του, είδε το αεροσκάφος του Δινόπουλου να περνάει πάνω από το διάδρομο και παρατήρησε ότι έλειπαν και οι δύο Sidewinder από τα ακροπτερύγιά του...

Ο Δινόπουλος είχε παρακολουθήσει την αρχική φάση της εμπλοκής απαρατήρητος καθώς, όντας ψηλότερα, δεν είχε γίνει αντιληπτός από τους δυο τούρκους πιλότους. Είδε τη θυρίδα οπλισμού του επικεφαλής F-102 να ανοίγει και έναν πύραυλο AIM-4 Phalcon να εκτοξεύεται κατά του Σκαμπαρδώνη, αστοχώντας. Ο Δινόπουλος πλησίασε, βρέθηκε πίσω από τα τουρκικά αεροσκάφη και εκτόξευσε άμεσα τον έναν από τους δύο ΑΙΜ-9 Sidewinder που έφερε το αεροσκάφος του. Όμως ο πρώτος πύραυλος αστόχησε, καθώς η κεφαλή του δεν είχε προθερμανθεί αρκετά. Ο Δινόπουλος χωρίς δισταγμό εκτόξευσε τον δεύτερο πύραυλο, που πέτυχε το τουρκικό F-102 και το έστειλε να συντριβεί φλεγόμενο στη θάλασσα. Ο δεύτερος Τούρκος χειριστής έχασε τον προσανατολισμό του και, χρησιμοποιώντας αλόγιστα τη μετάκαυση του κινητήρα του, βρέθηκε “bingo fuel” και επιχείρησε αναγκαστική προσγείωση σε δρόμο στα μικρασιατικά παράλια. Το αεροσκάφος καταστράφηκε και ο ίδιος μεταφέρθηκε βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο, όπου πέθανε από τα τραύματά του.

Ο Ι. Δινόπουλος αποστρατεύθηκε από την Πολεμική Αεροπορία με το βαθμό του σμηνάρχου, ενώ ο Θ. Σκαμπαρδώνης με τον βαθμό του ταξιάρχου. Αρκετά χρόνια μετά την αερομαχία, όταν υπηρετούσε στο “Air-South Command" του ΝΑΤΟ στη Νάπολη, ένας Τούρκος αξιωματικός της αεροπορίας που συζητούσε μαζί του, ισχυρίστηκε ότι δύο τουρκικά F-102 είχαν καταρρίψει δύο ελληνικά F-5. Όταν ο Σκαμπαρδώνης τον ρώτησε "μοιάζω με φάντασμα;", ο Τούρκος έχασε το χρώμα του...

Ο ταξίαρχος ε.α. Θωμάς Σκαμπαρδώνης ενώ περιγράφει την αερομαχία με τα τουρκικά F-102 κατά τη συνέντευξή του στον Δ. Στεργίου. (Φωτό: Σ. Βλάσσης, μέσω Ν. Τσελεπίδη

Το κείμενο βασίζεται στη συνέντευξη του ταξιάρχου ε.α. Θωμά Σκαμπαρδώνη στον Δημήτρη Στεργίου που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 29 του περιοδικού Cockpit, και στο σχετικό άρθρο του Σάββα Δ. Βλάσση στο τεύχος 65 του περιοδικού Πολεμος & Ιστορία. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορούν οι αναγνώστες να αναζητήσουν εκεί. Επειδή οι εξ Ανατολών γείτονες αρέσκονται στη διαστροφή των γεγονότων για λόγους προπαγάνδας, το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του ταξιάρχου Σκαμπαρδώνη στον Δ. Στεργίου δημοσιεύθηκε μεταφρασμένο στα αγγλικά στον ιστότοπο acig.org και αναδημοσιεύθηκε στο "Εν Κρυπτώ".

13 σχόλια:

Ανώνυμος 22 Ιουλίου 2013 - 11:33:00 μ.μ. EEST  

Έχουμε καμμιά πληροφορία για το τι κάνει σήμερα ο Δινόπουλος ;
Έχει τιμηθεί καθόλου αυτός ο άνθρωπος ;
Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα θα του είχαν σηκώσει αδριάντα !
Εδώ περιμένουμε να πεθάνει κάποιος ή να χαθεί στην μάχη (ηρωϊκά πεσών) για να τον τιμήσουμε...

Ανώνυμος 22 Ιουλίου 2013 - 11:42:00 μ.μ. EEST  

Το όχι και τόσο εκπληκτικό είναι ότι η τότε (χουντική) ηγεσία του ΓΕΑ αντιμετώπισε με... δυσμένεια τις ενέργειες των Κων Σκαμπαρδώνη και Δινόπουλου. Ο Κος. Δινόπουλος νομίζω ότι αργότερα μεταπήδησε στα Dassault Mirage F1CG της 114 Π.Μ. Συμπτωματικώς, τουλάχιστον ένα ζεύγος Ελληνικών F-102 της 114 Π.Μ. κάλυψε την υπό το φώς της ημέρας επιστροφή των επιζήσαντων Noratlas από Κύπρο στο ύψος της Ρόδου εν ελλείψη οποιασδήποτε Τουρκικής αντίδρασης.

Λάμπρος Ε. Π. - εν Η.Π.Α. μετανάστης
22 Ιουλίου 2013 - τοπική ώρα 16:41 - ώρα Ελλάδος 23:41

Μάριος 23 Ιουλίου 2013 - 2:32:00 π.μ. EEST  

Αναρωτιέμαι αν το "Εν Κρυπτώ" (ή όποιος άλλος) έχει στη διάθεσή του πληροφορίες σχετικά με την εμπλοκή ελληνικών αεροσκαφών με αυτά του 6ου Στόλου. Έχω διαβάσει κατά καιρούς διάφορα, μέχρι και για κατάρριψη αμερικανικού αεροσκάφους.

Οδυσσέας 23 Ιουλίου 2013 - 9:29:00 π.μ. EEST  

Το περιστατικό που έχει επιβεβαιωθεί από διάφορες πηγές είναι η αερομαχία μεταξύ ελληνικών F-5 και αμερικανικών F-4 στις 20 Ιουλίου στην περιοχή της Μήλου. Σύμφωνα με την έκθεση Σεμερτζάκη:
«Εις απόστασιν 3-4 ν.μ. ο ημέτερος σχηματισμός εγένετο αντιληπτός υπό του στόχου, όστις ήρξατο εκτελών επιθετικούς ελιγμούς. Τούτο εχαρακτηρίσθη υπό του ημετέρου σχηματισμού ως εχθρική ενέργεια και ούτω ενεπλάκη εις αερομαχίαν μετά του στόχου, ενημερώνων συγχρόνως και τον έλεγχον RADAR (Ε/W ΖΗΡΟΥ).
Εις την εξέλιξιν της αερομαχίας τα αεροσκάφη διεσπάσθησαν (εις εναντίον ενός). Το ημέτερον Νο2 απενεπλάκη των ελιγμών, επιστρέψαν διά προσγείωσιν. Το ημέτερον Νο1, κατά την εμπλοκήν, ευρεθέν εις πλεονεκτικήν Θέσιν (όπισθεν του στόχου και εις απόστασιν βολής) εζήτησεν, εκ του ελέγχοντος σταθμού RADAR, την έγκρισιν εκτελέσεως βολής κατά του στόχου, και έλαβεν αρνητιχήν απάντησιν. Εν συνεχεία, όμως, αντιληφθέν ότι ο στόχος (F-4) έβαλεν διά του πυροβόλου του, ητήσατο, εκ νέου, έγκρισιν διά την κατάρριψιν του στόχου. H απάντησις ήτο και πάλιν αρνητική, ότε τούτο επέστρεψεν διά προσγείωσιν".
Ο Νο1 του ελληνικού σχηματισμού ήταν ο τότε υποσμηναγός Παντελής Μήτσαινας.

Ανώνυμος 23 Ιουλίου 2013 - 11:48:00 π.μ. EEST  

To κόκκινο "σημάδι κατάρριψης" στο κάθετο σταθερό του αφους δεν είναι τίποτε άλλο από το φως anticollision...... το kill mark μπήκε (όπως συνηθίζεται παγκοσμίως) κάτω από την καλύπτρα, αλλά μετά από λίγο καιρό σβήστηκε......

Ανώνυμος 23 Ιουλίου 2013 - 1:13:00 μ.μ. EEST  

@Οδυσσέα,

Νομίζω οτι θα ήταν καλή η ιδέα να προτείνουμε στους φίλους συναναγνώστες που ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για την αερομαχία με τα αμερικανικά Φάντομ,το αντίστοιχο κεφάλαιο απο τη σειρά ''Άγνωστοι Στρατιώτες 2'',συγγραφικό έργο του Σάββα Βλάσση,με τη προσωπική μαρτυρία του έτερου χειριστή του ζεύγους των F-5,του Σμηνάρχου (Ι) κου Σωκράτη Τσούρα.


Μέντωρ

Οδυσσέας 23 Ιουλίου 2013 - 1:25:00 μ.μ. EEST  

@ Ανώνυμο 11.48:
Δεν αναφέρομαι στο anticollision, αλλά στην κόκκινη λωρίδα κάτω από το εθνόσημο.

@ Μέντωρ:
Πολύ σωστή η παραπομπή. Επίσης στο πρώτο "Άγνωστοι στρατιώτες" υπάρχει το άρθρο του Σ. Βλάσση για την κατάρριψη των F-102, που αρχικά είχε δημοσιευτεί στο τεύχος 65 του "Πολεμος & Ιστορία".

Ανώνυμος 23 Ιουλίου 2013 - 9:33:00 μ.μ. EEST  

H μαρτυρία του Μήτσαινα και πάλι είχε παρουσιαστεί σε τεύχος του Πόλεμος & Ιστορία από τον Σάββα Βλάσση αλλά δεν θυμάμαι τεύχος.

AXEΡΩΝ 24 Ιουλίου 2013 - 12:28:00 π.μ. EEST  

Δέν θυμᾶμαι ἀκριβῶς ἄν ἦταν στο «Π&Ι» ἤ στο «Cockpit»,ἀλλά στο ἐξώφυλλο ὑπήρχε καλλιτεχνική ἀπεικόνιση ἑμπλοκῆς ἑνός F-4J του USN και ἑνός F-5A της Ε.Α,και ὁ τίτλος ἦταν «ἡ ἄγνωστη ἀερομαχία της 20ῆς Αὑγούστου 1974»,ναι,Αὑγούστου 1974,και συνέντευξη με τον Π.Μήτσαινα.
Γνωρίζει ἤ θυμᾶται κανείς περισσότερα;

Ανώνυμος 24 Ιουλίου 2013 - 7:29:00 π.μ. EEST  

@ Αχέροντα

αυτό που περιγράφεις ήταν το εξώφυλλο του Π&Ι, αλλά δυστυχώς δεν θυμάμαι ποιο τεύχος ήταν.

Ανώνυμος 24 Ιουλίου 2013 - 8:57:00 π.μ. EEST  


Ασχετο . Γνωρίζουμε κανα προγραμματάκι για να διαβάζουμε γραμματοσειρες πολυτονικού σε ANDROID κινητό?

Ανώνυμος 4 Σεπτεμβρίου 2013 - 7:15:00 μ.μ. EEST  

Αναμφισβήτητα η αποστολή των δύο F-5 με χειριστές του Δινόπουλο και Σκαμπαρδώνη αποτελούν μια από τις κορυφαίες αποστολές της ΠΑ. Όσον αφορά την εξέλιξή τους στην ΠΑ....δυστυχώς ΑΡΧΗΓΟΙ έγιναν συμαθητές τους που μόνο και μόνο διαβάζοντας αυτή την συγκεκριμένη αερομαχία ίδρωσαν!!!

Αετιδεύς 15 Φεβρουαρίου 2014 - 10:59:00 μ.μ. EET  

Ανώνυμος ,22 Ιουλίου 2013,11:33:00
Ο κύριος Δινόπουλος,δεν γνωρίζω με πόση πίκρα και αηδία, για την τότε ηγεσία που φρόντισε να απαλλαγεί από την παρουσία του, αποστρατεύοντάς τον πολύ πριν από την ώρα του, ζει κάπου στη Βόρειο Ελλάδα. Είναι ένας ολιγομίλητος άνθρωπος και απ`ό,τι γνωρίζω, δεν του αρέσει να ομιλεί για το περιστατικό της κατάρριψης του F102. Σου δίνει την εντύπωση του ανθρώπου, ο οποίος, όταν ήρθε η στιγμή να εκτελέσει την αποστολή για την οποία εκπαιδεύτηκε, το έπραξε χωρίς δισταγμό, με αποφασιστικότητα και με απόλυτη επιτυχία.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
“Κι αν είναι κ’ έρθουνε χρόνια δίσεχτα, πέσουν καιροί οργισμένοι, κι όσα πουλιά μισέψουνε σκιασμένα, κι όσα δέντρα, για τίποτ’ άλλο δε φελάν παρά για μετερίζια, μη φοβηθείς το χαλασμό.

Φωτιά! Τσεκούρι! Τράβα!, ξεσπέρμεψέ το, χέρσωσε το περιβόλι, κόφτο, και χτίσε κάστρο απάνω του και ταμπουρώσου μέσα, για πάλεμα, για μάτωμα, για την καινούργια γέννα, π’ όλο την περιμένουμε κι όλο κινάει για νάρθει, κι’ όλο συντρίμμι χάνεται στο γύρισμα των κύκλων!..

Φτάνει μια ιδέα να στο πει, μια ιδέα να στο προστάξει,κορώνα ιδέα , ιδέα σπαθί, που θα είναι απάνου απ’ όλα!"

Κωστής Παλαμάς
«Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται,ζυγόν δουλείας ας έχωσι·

θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία»


Α.Κάλβος
«Τι θα πει ραγιάς; Ραγιάς είναι εκείνος που τρέμει από τον φόβο τον Τούρκο, που είναι σκλάβος του φόβου του, που θέλει να ζήσει όπως και να είναι. Που κάνει τον ψόφιο κοριό για να μην τον πατήσει κάποιος. Την ραγιαδοσύνη του την ονομάζει αναγκαία φρονιμάδα».

Ίωνας Δραγούμης

  © Free Blogger Templates Columnus by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP